شمس الدين محمد بن محمود آملي

297

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

و از اعضا بر شحم و لحم و منى و رحم و آلت مباضعه و از اسنان بر وقت بلوغ و از انساب بر زن و مادر . و از اديان بر اسلام . و از طبايع و احوال و افعال بر حسن خلق و بهجت و شهوت و محبت و غنا و لهو و مزاح و تحمل و عدل و قوت بدن و ضعف نفس و محبت فرزند و ساير مردم و بر بطالت و ضحك و استهزاء و رقص و محبت خمر و كثرت سوگند بدروغ و تانيث و از صور بر صباحت وجه و كثرت لحم و خوبى چشم و گردن و كوچكى انگشتان و سطبرى ساق . عطارد بر مكه و مدينه و زمين عراق و خراسان و ديلم و بر بازارها و خانهاى صورتكارى و بر بساتين و از معادن بر زيبق و زرنيخ و كهربا و فيروزه و روئينه و آهك و شوره . و از حبوب و فواكه بر باقلا و ماش و كرويا و كزبره و انار شيرين و انگور و از درختان بر هر درختى كه ساق او كوچك باشد . و بر بقول و قصب و از اغذيه و اشربه هر چه يبوست او بر برودت غالب باشد نه بافراط و حبوب غير نافع . و از طعوم هر چه در او دو طعم باشد و از الوان هر چه از دو لون مركب باشد همچو آسمان كونى . و از حيوان بر كلاب معلمه و حمير و بغال و ارانب و هر حيوانى كه كوچك باشد از برى و بحرى . و از مرغان بر كبوتر و چرخ و باز و مرغابى و از اعضاء بر عروق نابضه و زبان و از اسنان بر سن صبى . و از انساب بر برادران كوچك و از طبقات مردم بر تجار و كتاب و اصحاب ديوان و از طبايع و افعال و احوال بر ذكاء و فطنت و حلم و وقار و عطفت و رأفت و حفظ و حرص بر لذات و كتمان سر و محمدت و رعايت حقوق و ترك بدى و بعد